BIDH fios aig feadhainn agaibh gu bheil mi a' falbh. Seo an colbh Gàidhlig mu dheireadh agam a bhios mi a' sgrìobhadh dhan phàipear, co-dhiù anns an dreuchd a tha air a bhith agam gu ruige seo. Anns a' chealla deug a chaidh seachad, tha mi air a bhith dheth is ag ullachadh a dhol a dh' obair ann an Casachstan. Tha mi air ionnsachadh gu bheil e comasach dha neach ruith a-mach a pocannan plastaig, agus gu bheil mi air fada fada cus stuth a chruinneachadh thairis air na bliadhnaiche
Cuiridh mi geall nach mi an aon neach aig a bheil Gàidhlig a bhios thall an sin. Bidh gu leòr de luchd-obrach na h-ola thall agus iad a' dèanamh beò-shlaint an sin.
Bidh mi ag ionndrainn a bhith a' sgrìobhadh ann an Gàidhlig anns a' phàipear seo.
Saoilidh mise gu bheil e cudromach dhan chànain gu bheil i air a faicinn ann am pàipearan mòra nàiseanta. Agus tha e feumail gu bheil cothrom aig na Gàidheil cuideigin a leughadh a tha a' feuchainn ri a bhith a' bruidhinn as leth ar sluaigh is ar dualchais.
Chan eil freastal ar cànan is ar dualchais ann an làmhan sgrìobhaiche paipear-naidheachd sam bith, is bu chòir dhuinn a bhith taingeil son sin. Tha freastail na Gàidhlig an urra ri gach neach a bhruidhneas ar cànan agus a tha a' gabhail uallach ma deidhinn. Tha cùisean cuideachd an urra ris an luchd-ionnsachaidh a tha gu bhith a' fàs nas cudromaiche dhan Ghàidhlig. Agus tha gnothaich aig daoine gun Ghàidhlig ri dè thachras cuideachd. 'S e fear-deasachaidh gun Ghàidhlig a dh' iarr orm tòiseachadh air a' cholbh seo a sgrìobhadh, agus feadhainn eile gun Ghàidhlig a dh' iarr orm leantainn air adhart. A bharrachd air an sin, 's iad ministearan riaghaltais gun Ghàidhlig a tha a' gabhail uallach son ar cànan agus iad a' feuchainn ri gnothaichean a thoirt air adhart.
Cha bhi anns a' cholbh mu dheireadh ach measgachadh de phuingean mu chor ar dualchais is ar sgìre.
• Bidh a' Ghàidhlig beò ann an riochd no coltas air choireigin. Ged nach biodh i ann tuilleadh mar chànan choimhearsnachd mar a thuigeadh sinne, tha i gu bhith ann an dòigh air choireigin. Tha daoine air a bhith a' rabhadh gum biodh i marbh "am broinn 10 bliadhna" bho chionn 100 bliadhna. Cha bhi coimhearsnachdan ann mar a dh' aithnicheadh sinne iad, ach bidh iad ann.
• Bu chòir an sianail ùr Gàidhlig a bhith air telebhisean àbhaisteach cuideachd, a bharrachd air seirbheisean saideal digiteach, co-dhiù anns na h-Eileanan Siar. Tha e air leth cudromach gum faicear an sianail ùr agus gum bi e furasta dha seann daoine gun na h-uidheaman is teicneolas as ùire an seirbheis fhaighinn. Coma leibh a' bheachd gum buin telebhisean digiteach dhan linn a tha ri teachd agus an seann siostam dhan linn a tha air falbh, ma tha sin fior cuireamaid a' Ghàidhlig far a bheil C4 no ITV an-dràsta.
• Feumaidh Gàidheil a tha a' frithealadh nan eaglais barrachd aire a thoirt dha adhradh nan cànan fhèin an àite a bhith a' dìon argamaidean is sgaraidhean a thachair bho chionn fhada is nach eil a' dèanamh ciall dha duine beò. Tha e mì-nàdarrach gu bheileas ag ràdh nach eil àite no dleasdanas aig na h-eaglaisean ann a bhith a' cumail na Gàidhlig a' dol agus iad deònach gu leòr muinntir na Gàidhealtachd a chleachdadh ann am blàran gus seann chleachdaidhean eile a dhìon – an seann Bhìoball Beurla mar eisimpleir.
• TBh II. Cha bu chòir dhan sianail ùr Gàidhlig a bhith ag amas cus air cliù fhaighinn bho dhaoine nach bruidhinn ar cànan ach a tha mas fhìor cho eòlach air an telebhisean. Tha sianailean telebhisean air feadh an t-saoghail làn de uairean a thìde de phrògraman a tha mòran nas coltaiche ri seann clàran le Calum Ceanadach na tha na rudan a chithear air TBh Breatannach anns an là a th' ann. Chan eil iad càil nas mìosa son sin. Chan eil againn ri dhearbhadh ri daoine ann an geansaidhean dubha a tha ag òl lattés. Co-dhiù tha fìrinn anns na prògraman Gàidhlig.
• Tha na mìltean a-muigh an sin nach bruidhinn facal Gàidhlig ach a tha ag iarraidh nach leig sinne le ar cànan a dhol bàs. Chan eil sinn nar n-aonar.
The full article contains 817 words and appears in Scotland On Sunday newspaper.
